تبلیغات
http://chargetel020.1000charge.com/ شیعه حق

اثبات دلالت حدیث ثقلین بر امامت و رهبری اهل بیت

ابن تیمیّة وقبل از ایشان قاضی عبد الجبار وبعداز او عبد العزیز دهلوی گفته اند آیا حدیث ثقلین دلالت بر امامت و گوش جان سپردن به سفارشها و دستورات آنان و در یك سخن پذیرش پیشوائی و امامت علی (ع)می كند یا خیر؟ به دیگر سخن آیا از این حدیث می توان گفتار شیعه را بر امامت و رهبری اهل بیت استفاده نمود؟

راجع: منهاج السنة : 7/317 ـ 319، والتفسیر: 2/11، مجموعة الفتاوى: 13/113. والقاضی عبد الجبّار فی المغنی: 20/191، والدهلوی فی تحفة اثنا عشریّه: 439، وفصل الخطاب للغرسی: 96

نقد وبررسی

توجه به واژه های بكار گرفته شده در این حدیث و آشنائی با مفاهیم آن نزدیك ترین راه برای پی بردن به مقصود شارع و گوینده حدیث است كه ذیلاً به آن اشاره می‌گردد:

1 - الأمر بالأخذ:

در یك تعبیر رسول صلى الله علیه وآله وسلم فرموده است:

«ما إن أخذتم بهما لن تضلّوا»

صحیح الترمذی: 5/228 ح 3874، مسند أحمد: 3/59

2- الأمر بالتمسّك :

رسول خدا صلى الله علیه وآله وسلم در جای دیگر فرمودند:

«ما إن تمسّكتم بهما لن تضلّوا»

صحیح الترمذی: 5/329 ح 3876، الدر المنثور للسیوطی ج 6 ص 7، تفسیر ابن كثیر ج 4 ص 123

سخن ابن الملك كه در آن كلمه و واژه تمسك را تشریح كرده است خواندنی است، او در توضیح و بیان مفهوم این كلمه چنین گفته است:

«التمسك بالكتاب العمل بمافیه وهو الإئتمار بأوامر اللّه والانتهاء بنواهیه. ومعنى التمسك بالعترة محبّتهم والاهتداء بهداهم وسیرتهم»

تمسك به كتاب عمل كردن به آن یعنی پذیرش دستورات وترك نواهی الهی است و معنای تمسك به عترت محبت آنان و هدایت یافتن به وسیله و سیره وروش آنان است.

المرقاة فی شرح المشكاة: 5/600

مُناوی در بیان و شرح «إنّی تارك فیكم» و «تمسك» گفته است:

تلویح بل تصریح بأنّهما كتوأمین خلّفهما ووصّى أمّته بحسن معاملتهما وإیثار حقّهما على أنفسهم والاستمساك بهما ...،

این تعبیر نه اشاره بلكه تصریح دارد كه كتاب وعترت هردو مانند دو قلوهایی هستند كه رسول خدا صلی الله علیه وآله آنان را در بین امّت باقی گذاشته و به امّت توصیه فرموده است تا به نیكى با آن دو سلوك نمایند، و حقّ آن دو را بر خودشان مقدّم كرده و در امور دینشان به آن دو تمسّك جویند.

عبد الرؤوف المناوی ، فیض القدیر شرح الجامع الصغیر ،ج2،ص472، دار النشر : المكتبة التجاریة الكبرى - مصر - 1356هـ،الطبعة :الأولى .

تفتازانی نیز پس از نقل حدیث صحیح مسلم می نویسد:

ألاترى أنّه علیه الصلاة والسلام قرنهم بكتاب اللّه تعالى فی كون التمسك بهما منقذاً عن الضلالة، ولا معنى للتمسك بالكتاب إلاّ الأخذ بما فیه من العلم والهدایة فكذا فی العترة

آیا نمی بینی رسول خدا صلی الله علیه وآله  عترت وكتاب را باهم قرین قرار داده است كه تمسك به آن دو نجات از گمراهی است و تمسك به كتاب معنایی ندارد مگر عمل نمودن به آنچه از دانش و ارشاد و هدایت در آن است و در اخذ به عترت هم همین مفهوم اراده شده است.

سعد الدین مسعود بن عمر بن عبد الله التفتازانی ،شرح المقاصد فی علم الكلام ،ج 2،221 ، دار النشر : دار المعارف النعمانیة - باكستان - 1401هـ - 1981م ، الطبعة

3- الأمر بالمتابعه:

رسول خداصلى الله علیه وآله وسلم فرمودند :

«لن تضلّوا إن اتبعتم واستمسكتم بهما» أو «لن تضلّوا إن اتبعتموها»

مسند أحمد: 1/118، المستدرك: 3/110 وقال صحیح على شرط الشیخین

4 ـ الأمر بالاعتصام:

پیامبر صلى الله علیه وآله وسلم درحدیث دیگر فرمودند:

«تركت فیكم ما لن تضلّوا إن اعتصمتم، كتاب اللّه وعترتی أهل بیتی»

كنز العمال: 1/187 ح 951، عن ابن أبی شیبة والخطیب فی المتفق والمفترق

لفظ «الإعتصام» در قرآن و حدیث به معناى «تمسّك» است، امام صادق علیه السلام در روایتی ذیل آیه 103 سوره آل عمران (وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللهِ جَمِیعاً وَلاَ تَفَرَّقُوا ) فرموده است:

نَحْنُ حَبْلُ الله الذی قال الله: (وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللهِ جَمِیعاً وَلاَ تَفَرَّقُوا ) ما آن ریسمان الهی هستیم كه اعتصام و تمسك به آن را خداوند متعال فرمان داده است.

این روایت در كتب فریقین موجود است.

ابن حجر هیثمی ،الصّواعق المحرقة: 233، چاپ دارالكتب العلمیّة ـ بیروت ـ 1414 هـ.ق.

تفسیر فخر رازى: ج8/173و تفسیر خازن: ج1/277، دار الكتب العلمیّة ـ بیروت ـ 1415 هـ.ق.

نتیجه:

تعابیری مانند: أخذ و تمسك و متابعه واعتصام هر یك به تنهائی صراحت دارد بر این كه ثقلین واجب الاطاعه است و پیروی از آن دو بر هر مكلفی واجب است. زیرا این الفاظ دلالت بر وجوب تبعیّت و پیروى و اطاعت مطلق بدون قید و شرط دارد، بنا بر این مفاد حدیث ، امامت و خلافت خواهد بود ، زیرا شكّى نیست كه بین اطاعت مطلق و بین امامت و خلافت، تلازم و همبستگى تامّ و غیر قابل انكاری وجود دارد.

پس الفاظ و تعابیری مانند: «اخذ» «اعتصام» «تمسّك»، در حقیقت به یك مفهوم و معنی باز می گردند كه نتیجه آن «اتّباع و پیروى» است، و مفاد «حدیث ثقلین» چیزی غیر از این نیست. بنا بر این بدون هیچگونه تأمّل و اشكالى، امامت و خلافت اهل بیت علیهم السلام با این حدیث اثبات می شود، و این نتیجه از  الفاظ «حدیث ثقلین» بدست می آید كه : على و اهل بیت علیهم السّلام خلفاء رسول خدا صلّى الله علیه وآله وسلّم بعد از آن حضرت مى باشند.

نكته لازم به ذكر وتوجه این است كه علاوه بر استفاده از مفردات این حدیث، در برخی از نقلها واژه ى «خلیفتین» به جای «ثقلین» آمده است كه در كتب روائی اهل سنت موجود است، كه این لفظ نیز صراحت در مرجعیت دینی وسیاسی اهل بیت دارد.

مسند احمد: 6/232، حدیث 21068 و ص244، حدیث 21145، و كتاب السُّنّة تألیف ابن ابى عاصم: ص336، حدیث 754، چاپ المكتب الاسلامى بیروت ـ 1415 هـ.ق، مجمع الزّوائد: 9/165، چاپ دارالكتاب العربى ـ بیروت 1402 هـ.ق.

تاریخ ارسال : جمعه 31 خرداد 1392 05:02 ق.ظ | نویسنده : ابواسحاق

لطفا دیدگاه خود را درباره این مطلب بنویسید

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.